JOVO BAKIĆ: NEDIĆ I DEMOKRATSKA STRANKA

Ako se slažu, onda je DS postao fašistoidna stranka, a ako se ne slažu,...

Ako se slažu, onda je DS postao fašistoidna stranka, a ako se ne slažu, onda je jasno da se radi o stranci koja se sasvim ideološki izgubila

Nedavno je pokrenuta inicijativa za rehabilitaciju Milana Nedića. Predvode je Nedićeva rodbina i istoričar Bojan Dimitrijević, nosilac liste Demokratske stranke na Čukarici, što, ako se izuzme slučaj Borka Stefanovića koji je zbog toga napustio DS, nije previše uzbudilo ni stranku ni javnost Srbije. Inicijativa da se jedan kvisling rehabilituje bez presedana je u Evropi.

Demokratska stranka se dosad izjašnjavala kao antifašistička stranka, a Nedić je bio na čelu režima koji je privrženo sarađivao s nacističkom Nemačkom tokom čitavog rata. Pokojni Desimir Tošić, kojega je pisac ovih redaka poznavao i duboko poštovao, sasvim izvesno bi bio šokiran da zna kako DS postavlja na čelo izborne liste na jednoj beogradskoj opštini poštovaoca lika i dela Milana Nedića, čoveka čiji ga je režim poslao u logor zbog borbenog antifašizma. Milan Grol, na kojega demokrati vole da se pozivaju, bio bi zacelo zgrožen kada bi video kako njegovi naslednici rehabilituju kvislinga. Preostali Jevreji u Srbiji sigurno su s nevericom i tugom slušali Bojana Dimitrijevića kako izričito negira zločinačku prirodu režima Milana Nedića („zločinac sigurno nije bio, to je sasvim sigurno“), na televiziji, i ne trepnuvši vređa inteligenciju gledalaca tvrdeći kako nisu Nedićeve snage privodile Jevreje, već su njihovi preci „sami dolazili na Kalemegdan“ odazivajući se na proglas nemačkih vojnih vlasti.

Činjenicu, pak, da je i Slobodan Jovanović smatrao Nedića ratnim zločincem, Dimitrijević je „objasnio“ time što navodno „Jugoslovenska vlada u emigraciji (…) nije bila svesna šta se dešava na teritoriji okupirane Srbije“, dok je Slobodan Jovanović kao „profesor u penziji“ bio „ukorenjen u drugom vremenu“. Saradnju Nedića s nacističkim okupatorom pravdao je Dimitrijević time što je Nedić komunizam i jugoslovenstvo smatrao „ključnim krivcima za ono što se dešava 1941“. Naposletku, Dimitrijević se u anti-antifašističkom maniru jednog Alena de Benoe, ideologa fašistoidne francuske Nove desnice, protivi i pojmu antifašizma: „Antifašizam sam po sebi nije dobar termin, on je nastao iz boljševičke prakse, meni malo radi stomak na njega, kao da slušate Radio Moskvu iz 1936“, a „antinacizam je okej“. Na ovaj način se musolinijevski fašizam izuzima iz tzv. totalitarnih režima, u koje navodno spadaju nacizam i socijalizam, i rehabilituje. U tom smislu, rehabilitacija Milana Nedića, čiji su politički neprijatelji bili komunisti, masoni, Englezi, Jevreji, Romi i parlamentarizam, a poželjna vizija društva se iscrpljivala u „staleškoj i domaćinskoj Srbiji“, jeste nepogrešivo i put rehabilitacije fašizma. Utoliko je valjda i normalno da nosilac liste Demokratske stranke na Čukarici radi na rehabilitaciji Milana Nedića. Ili, ipak, nije?

Svakako, DS se do sada nije ogradio od izjava svog istaknutog dužnosnika (koji se, uzgred, istakao u istorijskom revizionizmu i u hrvatskom desničarskom „Večernjem listu” izjavivši da Stepinac nije bio zločinac, već „dosljedni antikomunist“ koji se „beskompromisno držao na sudu 1946. i koji je zbog svojih uvjerenja stradao u Titovim kazamatima“). Naprotiv, iz znakovitog ćutanja demokrata i postavljanja istorijskog revizioniste za nosioca stranačke liste na Čukarici, može se zaključiti ili da se oni s njim slažu ili, pak, da ne smatraju da se izneti stavovi odnose na bitna društvena pitanja i stranačku ideologiju. Ako se slažu, onda je DS postao fašistoidna stranka, a ako se ne slažu, onda je jasno da se radi o stranci koja se sasvim ideološki izgubila. U oba slučaja je izneverila ne samo bitne ideje onih za koje tvrdi da su bili njeni osnivači, već i civilizacijsku vertikalu nastalu porazom fašizma u Drugom svetskom ratu.

Da se pre radi o potpunom ideološkom gubljenju svedoči činjenica da je DS, ipak, ne ograđujući se niti odričući od Dimitrijevića, podržao predlog zakona, koji je podneo poslanik Borko Stefanović, o izmenama i dopunama postojećeg Zakona o rehabilitaciji. Naime, u tom predlogu se predviđa da: „Pravo na rehabilitaciju imaju sva lica koja su osuđena pred prekim sudovima u periodu od 1941. do 1944. godine. Pravo na rehabilitaciju nemaju lica koja su bila donosioci represivnih uredbi koje su ozakonile diskriminaciju, progon i ubijanje nevinih ljudi, u periodu 1941. do 1944. godine, kao i sva druga lica koja su bila deo kvislinškog aparata u navedenom periodu.“ No, SNS se s predlogom nije složio, što ne bi čudilo da su u pitanju radikali, ali bi se od naprednjaka, koji su napustili radikalno-desničarsku ideologiju, moglo očekivati da će izostaviti i istorijski revizionizam kao njen važan deo.

Izvor Politika, 16. decembar 2015.

Preporučujemo
Pratite nas na YouTube-u