Momir Bulatović: „Maligni uticaj Rusije“ bez dokaza

U anglo–američku dobroćudnost mogu da povjeruju samo oni koji su skloni zaboravu ili plaćeni

Nedavno su američki Senat i britanski Dom lordova pokazali odlučnost da se na prostoru koji oni zovu Zapadni Balkan suprotstave „malignom“ uticaju Rusije.

Ova uvažena i ne baš uvijek uglađena gospoda su se zabrinula posebno zbog Srbije. Zamjeraju joj zbog „kulturnih veza, propagande, energetike i odnosa u odbrambenoj sferi koji se šire…“. Za razliku od Crne Gore, koja je, opet, pohvaljena zbog beskrajne i po sebe štetne poslušnosti ovim centrima moći.

Razumije se da je ova priča izazvala zabrinutost kod našeg svijeta. Kod onih običnih ljudi koji žele da (konačno) počnu da žive i stvaraju u miru. Mnogi su se zapitali da li su to naši davnašnji prijatelji opet odlučili da nas „usreće“, makar i protiv naše volje i svih dosadašnjih iskustava?

Istovremeno, niko nije udostojen argumentima koji bi potkrijepili tvrdnju o štetnosti ruskog uticaja na ovom ili nekom drugom prostoru. Kako takvih dokaza nema, o njima se ne može ni raspravljati. „Maligni“ uticaj Rusije stoga ostaje u sferi vjerovanja na riječ. Na drugoj strani postoji „dobroćudni“ anglo–američki uticaj, koji se, sam po sebi, toliko podrazumijeva da ga ne treba ni isticati niti dokazivati. Ali, sa ekonomske tačke gledišta, u njega bi se moglo povjerovati, tek ako bi se zaboravile neke njegove dosadašnje istorijske epizode.

Otkada je čuveni dvojac – Ronald Regan i Margaret Tačer, ondašnji američki predsjednik i britanska premijerka, promovisao i svijetu nametnuo ekonomski model liberalnog kapitalizma, u svjetskoj ekonomiji su se stvari kretale u pravcu od lošeg ka gorem. Američki dolar, kao svjetska rezervna valuta, napustio je zlatni standard (1971. godine), a nestanak svoje stvarne vrijednosti počeo je da podupire čudovišnom vojnom moći Amerike.

U Čileu je demokratski izabrani predsjednik, socijalista Salvador Aljende, ubijen u predsjedničkoj palati (11. septembra 1973. godine), a na njegovo mjesto je, uz presudnu američku ulogu, doveden diktator general Augusto Pinoče. Aljendeov grijeh je bio u planu da nacionalizuje čileanske rudnike bakra, tada pod kontrolom američke kompanije. Čileu je, umjesto toga, nametnut program ekonomskih reformi (pod nazivom „cigla“) koji su i ondašnji, najkonzervativniji ekonomski časopisi tog vremena, poput „Ekonomista“, nazvali „orgijom samosakaćenja“. U narednim godinama iste ekonomske mjere su bile nametane desetinama drugih latinoameričkih zemalja. Uvijek sa istim katastrofalnim rezultatima. I uvijek pod istim, krajnje nedemokratskim uslovima. U ekonomskoj literaturi se ovo naziva „vrijeme u kojem su ljudi morali ići u zatvor, da bi cijene bile slobodne“.

Godinama kasnije, krajem 1994. godine, u Meksiku je izbila finansijska kriza koja je snažno pogodila i Argentinu i Brazil. Američko ministarstvo finansija je imalo presudnu ulogu i u stvaranju i u „razriješenju“ dotad neviđene finansijske ujdurme. Kažu da je, tada u Meksiku, najčešće mogao da se čuje vapaj Bogu koji je predaleko i Americi koja je preblizu.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka sve države Istočne Azije su pokazivale zadivljujući i stalni privredni rast, uključujući i njihov unutrašnji preobražaj nabolje. Zbirno su nazivane „azijski tigrovi“. Ali, na Urugvajskoj rundi pregovora, MMF i Svjetska trgovinska organizacija primorali su ih da se pridruže „opštim pravilima“ i liberalizuju svoja finansijska tržišta, kao i da smanje dotadašnju ulogu države u ekonomiji. Uslijedio je slom i serija bankrota, čime je tigar bio ukroćen i vraćen u poslušno stado.

Istočnoazijska kriza se, krajem 1998. godine, prenijela i na Rusku Federaciju. Godine koje su uslijedile predstavljaju tužno vrijeme ruske istorije, a ekonomisti ga opisuju kao „pljačku stoljeća“. Pod parolom demokratije i slobode razorena je dotadašnja privreda i država dovedena do ivice propasti. Rusija je počela da se uzdiže, tek onda kada je napustila savjete i diktate ekonomskih stručnjaka sa Zapada. Džozef Štiglic, poznati američki ekonomista, opisao je ulogu svoje države u poglavlju pod naslovom „Ko je izgubio Rusiju?“, priznajući da je tolika američka bezobzirnost morala izazvati neprijateljsku reakciju ne samo Rusije, nego i svih ostalih pogođenih zemalja.

U anglo–američku ekonomsku dobroćudnost mogu, dakle, da povjeruju samo oni koji su skloni zaboravu. Ili su plaćeni da budi zaboravni.

 

Izvor Sputnjik, 25. januar 2018.

Preporučujemo
Pratite nas na YouTube-u