V. Gujaničić: „Gomora“ ili zašto Drugi sv. rat nije završen 1943. godine

Saveznici su shvatili da se masovnim bombardovanjem nemačkih civila Nemačka može baciti na kolena, ali ko bi od toga imao korist 1943. godine?

Kada govorimo o Drugom svetskom ratu, alternativna istorija i mogući ishodi su nezaobilazna tema. Kašnjenja u izvođenju operacija, „pogrešne“ odluke jedne i druge strane. Zbog čega Francuska i Britanija nisu uništile Hitlera 1938.? Zbog čega Francuska i Britanija nisu napale Hitlera 1939.? Zbog čega Hitler nije uništio Britaniju 1940.? Pitanja se mogu nizati u beskonačnost. Međutim kada govorimo o periodu kada je rat bio u poodmakloj fazi i kada je antifašistička koalicija delovala sinergično, otvarana su brojna pitanja o nekim realnim mogućim ishodištima Drugog svetskog rata.

Jedna od takvih operacija koja je indikator da je od druge polovine 1943. slom Nemačke bio fingiran je poznata bombarderska operacija „Gomora“. Zastrašujuća, do tada neviđena bombarderska kampanja koja je počela 27. jula 1943. trajala je osam dana i sedam noći. U čitavoj operaciji učestvovalo je više od 3.000 bombardera. Snovi Artura Harisa  o „oluji koju će Nemačka požnjeti“ ostvareni su u punom smislu te reči. Vatrena stihija koja je održavana toplim vremenom i neprekidnim bombardovanjem ubila je oko 42.000 ljudi i ranila preko 120 hiljada. Hamburg je bio paralisan grad. Zbog primene sistema „prozor“ Saveznici su omeli nemačke radare i pretrpeli minimalne gubitke, svega oko 12 aviona. Dvanaest aviona sa više od 40.000 pobijenih Nemaca i paralisani Habmurg. Čini se kao vrlo efikasna misija.

U posleratnom dokumentarcu Tajni rat, bivši nemački ministar naoružanja Albert Šper je izjavio: „Ostali smo prilično iznenađeni kad je prvi put bombardovan Hamburg jer ste koristili neke nove aparate koji su sprečavali našu PVO da uoči vaše bombardere. Zbog toga ste imali dosta uspeha, a ovi napadi na Hamburg su se ponovili nekoliko puta, i svaki put uspeh je bio sve veći a naše očajanje sve dublje, pa sam tada na sastanku u Ministarstvu ratnog vazduhoplovstva rekao da ćemo doživeti kolaps ukoliko ponovite ove uspehe u još četiri ili pet nemačkih gradova.“ – Albert ŠperTajni rat

Da li je moguće da Saveznici nisu znali za katastrofalne posledice bombarderske misije i da sa nekoliko takvih misija mogu da bace nemačku pozadinu na kolena? Šanse su gotovo nikakve, s obzirom da se posle rata razotkrilo da su neki nemački visoki obaveštajni oficiri sarađivali sa britanskom obaveštajnom službom. Čak i ako dodamo nekoliko razarajućih bombardovanja (u smislu civilnih žrtava) ništa se nije moglo uporediti sa bombardovanjem Hamburga. Da Saveznicima ubijanje civila nije predstavljalo moralnu prepreku u dobijanju rata govore nam i bombardovanje Japana i Drezdena, koji na samom kraju rata nije bio grad od strateške važnosti.

Iz sovjetske perspektive, Saveznici su mogli da urade mnogo više na dobijanju Trećeg rajha, a po nekim istoričarima i analitičarima pravi razlog zbog čega Saveznici nisu napravili „magičnih četiri do pet Gomora“ predstavljalo je ponovnu podelu sveta. U trenutku kada je operacija bila izvršena, Saveznici su tek počinjali svoja iskrcavanja na jugu Italije, odakle nisu mogli da uzmu „svoj“ deo Evrope u novoplaniranoj podeli sveta. Jedina kopnena sila koja je mogla da iskoristi slom nemačke pozadine bila je Crvena armija. Prema ovoj verziji, slične bombarderske misije sa istim ciljem nisu sprovođene jer je poraz Nemačke od tog trenutka bio fingiran. Saveznici su shvatili da se masovnim bombardovanjem nemačkih civila Nemačka može baciti na kolena, ali ko bi od toga imao korist 1943.?

Ako izračunamo koliko je bombarderskih misija izvedeno sa ciljem uništenja industrijskih objekata, brana, ili kao podrška kopnenim trupama Saveznika, dolazi se do vrlo jednostavne kalkulacije da su Saveznici mogli da ponove vrlo lako operaciju „Gomora“ ne pet puta kao što je Šper tvrdio, već sto puta i više od toga. Artur Haris je u nekoliko navrata izjavio da za njega ne postoje moralne prepreke ukoliko će one sačuvati živote britanskih vojnika. Nakon operacije Gomora Artur Haris je rekao ser Čarlsu Portalu da će do aprila meseca 1944. baciti Nemačku na kolena sa ovakvim misijama. Očito je da Artur Haris nije imao šire političke kontekste kao njegov pretpostavljeni Vinston Čerčil kada je razmišljao o brzoj i potpunoj pobedi sa konceptom operacije „Gomora“.

Verzija o ponovnoj podeli sveta ne može se olako odbaciti. Da su Saveznici 1943. bacili nemačku pozadinu na kolena, Crvena armija bi jedina eksploatisala uspeh i imala perspektivu da proširi komunizam zapadnije od granica do kojih je došla na kraju rata, čime bi Sovjetski Savez stekao veliku prednost u posleratnoj podeli sveta. Umesto toga, poraz Nemačke je fingiran jer iz Italije nije moglo biti govora o nekakvom strategijskom nastupanju savezničkih armija, što je tek bilo moguće nakon operacije „Overlord“ nakon koje je ponovna podela sveta bila moguća. Takođe, fingiranje kraja rata dovodi se u vezu sa iznurivanjem budućeg ideološkog neprijatelja koji je pretrpeo još nekoliko miliona ubijenih vojnika i civila kao posledice prolongiranja ratnih dejstava.

Naravno ne može se u potpunosti sagledati perspektiva razvoja događaja u slučaju da su se Saveznici odlučili na takav korak 1943-1944, usled brojnih unutrašnjih sila u Nemačkoj, mogućih separatnih primirja usled „opasnosti“ sa Istoka, ali nam svakako govore da je sa čisto vojne tačke gledišta rat mogao biti završen znatno ranije. Analize prošlosti omogućavaju nam da drugačije sagledamo vojne operacije u modernom ratovanju, koje su isto tako projekat političke volje i ekonomskih interesa.

 

Autor Vladimir Gujančić

 

Naslovna fotografija: warhistoryonline.com

 

Izvor Novi Standard, 12. maj 2020.

Preporučujemo
Pratite nas na YouTube-u