Evropa je prošlost, Azija je budućnost

Danas se oseća da uloga Evrope u svetskoj istoriji bledi, da je američki zaokret ka Kini i Indo-Pacifiku istorijski i trajan, i da prošlost pripada Evropi, a budućnost Aziji

Sve vreme do 20. veka (uključujući i njega), Evropa je izgledala kao centralni stožer svetske istorije. Zatim je usledio veliki građanski rat na Zapadu, tridesetogodišnji rat našeg doba (1914-1945), gde su se sve velike evropske sile – Britanija, Francuska, Nemačka, Italija, Rusija – zajedno sa skoro svima ostalima, borile u nekim od najvećih bitaka u istoriji.

Rezultat je bio takav da su sve najveće evropske države bile okrvavljene. Sva evropska carstva su pala. Svi kolonijalni narodi bili su u velikoj meri oslobođeni i započeli su velike migracije ka matičnim zemljama. A Evropa je bila podeljena na Zapad predvođen Sjedinjenim Državama i sovjetski blok kojim je dominirala Moskva.

Ipak, čak i tokom tog četvorodecenijskog Hladnog rata, Evropa se smatrala glavnom nagradom u toj bici.

Budućnost pripada Aziji

U trenutku kada se Hladni rat završio trijumfom „slobodnog sveta“, Evropska unija, stvorena po uzoru na Sjedinjene Države, bila je u usponu, a gotovo sve novooslobođene evropske države počele su da se pridružuju NATO savezu. Ipak, danas se oseća da uloga Evrope u svetskoj istoriji bledi, da je američki zaokret ka Kini i Indo-Pacifiku istorijski i trajan, i da prošlost pripada Evropi, a budućnost Aziji.

Na kraju krajeva, Azija je dom najmnogoljudnijih država na svetu, Kine i Indije; šest od devet svetskih nuklearnih sila; gotovo svim velikim muslimanskim državama: Indoneziji, Indiji, Pakistanu, Bangladešu, Turskoj i Iranu, kao i najvećim svetskim ekonomijama izvan SAD: Kini i Japanu.

A Evropa?

Velika Britanija je 2016. godine glasala za izlazak iz EU. Ovog leta, Britanci su se pridružili Australijancima i SAD u AUKUS paktu koji je poništio za Francusku dragoceni sporazum o izgradnji desetak podmornica na dizel pogon – i zamenio ih britanskim i američkim nuklearnim podmornicama.

Pariz je ovo shvatio kao „izdaju“, kao „nož u leđa“ od strane saveznika koje je general Šarl de Gol omalovažavao nazivajući ih „Anglosaksonci“. Ipak, formiranje AUKUS-a nesumnjivo je predstavljalo jasnu poruku gde Australijanci vide svoju budućnost – ne pored Francuske, već pored SAD.

U.S. President Joe Biden walks to the podium before his remarks on a National Security Initiative virtually with Australian Prime Minister Scott Morrison and British Prime Minister Boris Johnson, inside the East Room at the White House in Washington, U.S., September 15, 2021. Reuters/Tom Brenner
Američki predsednik Džo Bajden tokom onlajn konferencije za medije sa australijskim premijerom Skotom Morisonom i britanskim premijerom Borisom Džonsonom u Beloj kući, Vašington, 15. septembar 2021. (Foto: Reuters/Tom Brenner)

Ipak, ovo je bio najgori američki napad na našeg francuskog saveznika još otkako je predsednik Dvajt Ajzenhauer naredio Britancima i Francuzima da napuste Suec. Ali Ajk je 1956. imao izgovor da nije bio upozoren na britansko-francusku invaziju na Egipat i da su naši partneri u NATO-u postupili bez njegovog znanja ili pristanka.

U znak protesta zbog tretmana Francuske u sporazumu o podmornicama, predsednik Emanuel Makron opozvao je svog ambasadora u SAD, što nikada nije učinjeno otkako je Francuska priznala američke kolonije i priskočila im u pomoć tokom našeg rata za nezavisnost.

Štaviše, sporazum o podmornicama doveo je do otkazivanja velike zabave u francuskoj ambasadi u Vašingtonu povodom proslave 240. godišnjice Bitke u zalivu Česapik. To je bila presudna britansko-francuska pomorska bitka u zalivu Česapik 1781. godine, u kojoj je pobedila francuska flota, što je omogućilo da se vojsci generala Džordža Vašingtona obezbedi pokriće dok je okruživala, granatirala i na kraju primorala na predaju vojsku genrala lorda Kornvalisa u Jorktaunu.

Rastakanje Evrope

Dok se Britanci nalaze izvan EU, a Francuzi otuđeni od svojih saveznika u NATO, Nemačka je u nedelju održala izbore na kojima je, po prvi put u svojoj istoriji, Hrišćansko-demokratska unija Konrada Adenauera, Helmuta Kola i Angele Merkel svedena na četvrtinu glasova nacionalnog biračkog tela.

Novi lider Nemačke, nakon višemesečnih pregovora koji slede, mogao bi biti lider socijaldemokrata, u koaliciji sa Zelenima. Ali čak ni takva vlada možda neće biti sastavljena do Božića. Nijedan od potencijalnih kancelara iz redova Hrišćansko-demokratske unije ili Socijaldemokratske partije nema ugled Merkelove, koja je u proteklih deceniju i po bila lider Nemačke, ali i de fakto lider Evrope.

A pogledajte sadašnje stanje u NATO-u, koji se nekada slavio kao najuspešniji savez u istoriji jer je tokom čitavog trajanja Hladnog rata uspeo da odvrati sve sovjetske planove o invaziji na deo Evrope koji je pripadao Alijansi. Godine 2001. pozivajući se na član pet koji kaže da je napad na jednu članicu napad na sve, NATO se pridružio Amerikancima u napadu na Avganistan čiji je cilj bio obračun sa počiniocima napada od 11. septembra.

Ovog avgusta, 20 godina kasnije, svi naši saveznici u NATO povukli su se kada se avganistanska vojska raspala i nestala, a avganistanski režim doživeo kolaps. Naši saveznici iz NATO su tako učestvovali u sramoti američkog povlačenja i poraza. Ne samo da se centar političke gravitacije pomera iz Evrope ka Aziji, već i evropsko jedinstvo izgleda kao stvar prošlosti.

Pogled na Ajfelovu kulu u Parizu prilikom zalaska Sunca (Foto: Free-Photos from Pixabay)

Otkako je Britanija napustila EU, Škotska razmatra odvajanje od Engleske. Katalonija i dalje razmišlja o otcepljenju od Španije. Sardinija razmatra otcepljenje od Italije. Poljska i Mađarska se sukobljavaju sa EU u pogledu unutrašnjih političkih reformi koje su navodno u suprotnosti sa zahtevima birokrata u Briselu.

Što se tiče zemalja članica NATO-a na jugu EU, Španije, Italije i Grčke, njihova glavna briga nije invazija Rusije nego tekuća invazija sa prostora čitavog Mediterana, iz Afrike i sa Bliskog istoka.

 

Preveo Radomir Jovanović/Novi Standard

 

Naslovna fotografija: Pexels from Pixabay

 

Izvor buchanan.org

 

BONUS VIDEO:

Svet
Pratite nas na YouTube-u