Vehabizam i teroristički napad u Beogradu

Šta je hteo nesrećni Salahudin da postigne? Za razliku od napada na evropske prestonice, teroristički napad u Beogradu se može posmatrati kao odjek operacija u kome domaći zaluđenik umišlja da podržava „opštu stvar”

Miloš Žujović je promijenio ime i vjeru. Prihvatio je islam, a ime za koje se opredijelio glasi Salahudin. Ništa u tome nije ni sporno ni spektakularno. Svake godine nekoliko Srba i Bošnjaka promijeni vjeru (skoro da je izjednačen broj „transfera”).

To što Srbi prihvataju islam, a Bošnjaci pravoslavlje, trebalo bi da bude nešto što Srbe i Bošnjake spaja i ukazuje da imaju više zajedničkog nego razlika. Međutim, Salahudin se opredijelio za vehabijsku interpretaciju islama, u ratnim i poratnim vremenima na Balkan uvezenu i finansijski potpomognutu iz Saudijske Arabije.

Pokrovitelju ovog ideološkog uvoza – SAD – cilj je bio jasan: smanjiti uticaj Irana odakle su dolazili vojni instruktori kako bi pomogli muslimanskoj strani tokom rata u BiH. U islamskom svijetu Iranu konkurentna Saudijska Arabija, gdje je vehabizam (kao i u Kataru) državna religija, bila je idealna za to.

Istorijska geneza

U BiH su počeli pristizati ratnici iz arapskih zemalja, ali i vehabizam, u kojem je već Alija Izetbegović prepoznao novu snagu, ukazujući da je odred El Mudžahid, koji je okupljao džihadističke ratnike, vojno pojačanje, ali važniji po tome što predstavlja nove muslimane na koje se treba ugledati.

Inače, vehabizam je interpretacija islama potpuno netolerantna prema evoluciji islamske misli tokom 15 vijekova, tako da vehabije ne priznaju praktikovanje islama koje su na Balkan donijele Osmanlije. Drugačije se obavlja namaz, a „novotarije” su sasvim nepoželjne (turbe i dr.). Validno je samo ono što su upražnjavale tri prve generacije muslimana, odnosno islam kako ga je predstavio prorok Muhamed.

Problemi sa domicilnim stanovništvom u BiH počeli su odmah po dolasku novaka, odnosno „gariba”, kako su ih stanovnici srednje Bosne (gdje su vehabije bile stacionirane) nazivali. Po potpisivanju Dejtonskog sporazuma, jedan dio vehabija je – shodno pomenutom sporazumu – otišao iz BiH na druga ratišta (Čečenija, Dagestan, Kosovo i Metohija), dok je drugi dio – po osnovu sklopljenog braka sa domaćim djevojkama – sticao pravo na državljanstvo i tako ostao. Ali, s njima je u BiH ostao i razvio se vehabizam.

Saudijska Arabija je finansirala izgradnju veleljepnih džamija na zemljištu koje je proglašeno eksteritorijalnim, odnosno vlasništvom Saudijske Arabije. Sve je rađeno uz pokroviteljstvo države, ali i blagonaklon stav Islamske zajednice u BiH (IVZ BiH). Vremenom će vehabizam ojačati u toj mjeri da je vehabijska organizacija postala konkurencija i otvorena prijetnja Islamskoj zajednici u BiH, te je reis Kavazović javno pozvao državne institucije da reaguju na pojavu 44 paradžemata nad kojima IVZ BiH nije imala ingerencije.

Reisul-ulema Islamske zajednice (IZ) u Bosni i Hercegovini Husein ef. Kavazović (Foto: Samir Jordamović/Anadolu Agency)

Razlog za vehabijsku evoluciju bio je u tome što je niz mlađih ljudi steklo doktorate u Sudijskoj Arabiji, Egiptu i drugim islamskim zemljama, te su svojim obrazovanjem i misionarskim radom, uz korišćenje novih tehnologija, prvenstveno društvenih mreža, sticali pristalice brže nego zvanični službenici IVZ BiH. Međutim, osnovni problem sa vehabijama sažet je u misli Jasmina Merdana iznesenoj u knjizi Selefizam/vehabizam: „Nije svaki vehabija terorista, ali je svaki terorista vehabija.”

Potvrdu za to imamo u više terorističkih akcija u BiH – od kojih je najpoznatiji bio napad na američku ambasadu u Sarajevu. Terorizam u BiH svakako treba posmatrati u kontekstu globalnih dešavanja, konkretno rata u Siriji. Nekoliko terorističkih napada na evropskom tlu – prvenstveno napadi u Parizu na redakciju satiričnog lista Šarli Ebdo i na dvoranu Bataklan – bili su alarm da se sa tzv. Islamskom državom progresivne snage moraju obračunati.

Ona je savladana zahvaljujući intervenciji ruskih Vazdušno-kosmičkih snaga koje su bile glavni saveznik regularnih vojnih jedinica Sirije, odnosno Bašara el Asada. Za razliku od napada na evropske prestonice, koje treba posmatrati i kao obavještajne operacije zapadnih službi bezbjednosti, teroristički napadi u BiH bili su odjek, odnosno eho tih operacija, čime su domaći zaluđenici mislili da podrže „opštu stvar”.

Istrage vođene povodom napada na američku ambasadu, policijske stanice u Bugojnu i Zvorniku i pripadnike Oružanih snaga BiH, nisu otkrile širu pozadinu, odnosno finansijere, podstrekače i organizatore. Taj terorizam bio je „domaći proizvod”. U tom kontekstu treba posmatrati i napad na ambasadu Izraela u Beogradu, tokom kojeg je pripadnik žandarmerije, angažovan na obezbjeđenju objekta, reagovao adekvatno i, iako ranjen, usmrtio napadača.

Poguban medijski pristup

Šta je htio nesrećni Salahudin da postigne? Odlazak u raj na način da usmrti što više „kjafira”, odnosno nevjernika, ponukan akcijama Izraela u Gazi. Vještačenje njegovog mobilnog telefona i pregled društvenih mreža koje je koristio daće odgovor na niz pitanja u smislu razotkrivanja pomagača, bliskih veza, planova, ciljeva.

To treba prepustiti nadležnim organima Srbije. Ono što zabrinjava jeste medijska pažnja koju je dobio. TV emisije i novinski stupci puni su detalja iz njegovog privatnog života, on je prekonoć postao „crni junak”, novi Džoker (aluzija na istoimeni film) na kojeg bi drugi, slične orijentacije, mogli da se ugledaju.

Slično se dešavalo i nakon tregedije u beogradskoj Osnovnoj školi „Vladislav Ribnikar”, nakon čega je Kosta Kecmanović – zahvaljujući zlu koje je počinio – skoro mjesec dana bio „medijska zvijezda”. Stoga ne treba da čudi što je u ruksaku Ž. B. koji je pokušao ući u krug policijskog objekta u Durmitorskoj ulici u Beogradu, pronađen samostrel sa više strijela.

Cveće ispred OŠ „Vladislav Ribnikar” nakon masakra u školi, 4. maj 2023. (Foto: Tanjug/Tara Radovanović)

Naoružanje je, prema izjavi koju je dao policiji, sa sobom nosio jer ga „progone mafija i tajne službe”. Za očekivati je da nakon medijske pažnje koju je napadač na ambasadu Izraela dobio samostrel postane veoma prodavana „igračka”, i da se uveća broj onih koji bi ga u različite svrhe mogli koristiti.

 

Naslov i oprema teksta: Novi Standard

 

Izvor: Sve o Srpskoj

 

Naslovna fotografija: Tanjug/AP Photo/Marko Drobnjaković

 

BONUS VIDEO:

Društvo
Pratite nas na YouTube-u